Trong bối cảnh các giải pháp thân thiện môi trường ngày càng được ưa chuộng, túi tự hủy sinh học nổi lên như một lựa chọn tiềm năng để giải quyết vấn đề ô nhiễm nhựa. Tuy nhiên, đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn, liệu khả năng phân hủy thực sự của chúng có như chúng ta vẫn nghĩ? Một nghiên cứu mới đây đã đào sâu vào bản chất của loại túi này, hé lộ những góc khuất ít ai ngờ tới, khiến người tiêu dùng cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định, và bạn có thể tìm hiểu thêm các giải pháp về túi đựng rác tại website Túi Đựng Rác Giá Tốt.
Những nỗ lực của nhân loại nhằm giảm thiểu tác hại từ rác thải nhựa trong kỷ nguyên hiện đại thực sự rất đáng trân trọng.
Nhằm khỏa lấp khoảng trống mà các sản phẩm tiện lợi truyền thống để lại, con người đã chuyển hướng sang những lựa chọn thay thế được quảng bá là thân thiện hơn với thiên nhiên. Một trong những cái tên nổi bật chính là “túi tự hủy sinh học” (biodegradable) – một dòng sản phẩm dùng một lần nhưng thường được mặc định là có khả năng phân hủy tối ưu hơn so với túi nhựa thông thường, từ đó mang lại lợi ích cho hệ sinh thái.
Mặc dù vậy, hiệu quả thực tế của loại bao bì này vẫn là tâm điểm của những cuộc tranh luận kéo dài. Đặc biệt, một công trình nghiên cứu gần đây về khả năng thực thụ của chúng lại càng khiến vấn đề này trở nên phức tạp và chưa có hồi kết.
Vạch trần sự thật túi tự hủy sinh học qua thí nghiệm thực tế
Cuộc thử nghiệm khoa học này được thực hiện bởi đội ngũ chuyên gia thuộc Đại học Plymouth. Imogen Napper, người đứng đầu dự án, cho biết nhóm đã tiến hành chôn nhiều loại túi được dán nhãn “tự hủy sinh học” xuống lòng đất từ ba năm trước. Mục tiêu then chốt của họ là làm sáng tỏ bản chất của các vật liệu này; nếu sau khoảng thời gian đó mà chúng vẫn tồn tại nguyên vẹn, thì đây rõ ràng là một nguồn rác thải gây hại nghiêm trọng cho môi trường.
Kết quả đào lên sau ba năm thực sự gây ngỡ ngàng: những chiếc túi này vẫn giữ được độ bền đáng kinh ngạc, đủ sức chứa đầy một giỏ hàng mà không hề rách nát. Dù có một vài dấu hiệu phân hủy rất nhỏ, nhưng tốc độ này hoàn toàn không đạt được kỳ vọng như quảng cáo.
Chia sẻ về kết quả này, chuyên gia Napper cho biết: “Tôi cảm thấy vô cùng bất ngờ khi sau ba năm, những chiếc túi ấy vẫn đủ khả năng chịu lực để chứa đựng hàng hóa. Đối với một sản phẩm được gắn mác phân hủy sinh học, sự tồn tại này thực sự nằm ngoài mong đợi.”
Bà nhấn mạnh thêm: “Khi bắt gặp những chiếc túi có nhãn mác như vậy, người tiêu dùng mặc định rằng chúng sẽ phân hủy nhanh chóng hơn so với túi nylon thông thường. Thế nhưng, thực tế sau ba năm lại cho thấy chúng vẫn giữ nguyên hiện trạng.”
Phương pháp đánh giá các dòng túi nhựa phổ biến
Trong phạm vi nghiên cứu, các nhà khoa học đã thực hiện kiểm chứng trên năm loại túi nhựa khác nhau đang được phân phối rộng rãi bởi các đơn vị bán lẻ tại Anh. Danh sách thử nghiệm bao gồm các nhóm chính sau đây:
- Các loại túi “oxo-biodegradable” (phân hủy nhờ quá trình oxy hóa).
- Các dòng túi tự hủy sinh học tiêu chuẩn (phân hủy thông qua tác động của vi sinh vật).
- Các loại túi thuộc nhóm phân hủy hữu cơ (compostable).
- Các mẫu túi nhựa truyền thống dùng để đối chứng.
Hệ thống – loại túi này hiện vẫn bị coi là nguồn gốc gây hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái tự nhiên.
Nhóm nghiên cứu đã thực hiện quan sát trên 5 mẫu túi bằng cách đặt chúng ở những môi trường khác nhau bao gồm: tiếp xúc trực tiếp với không khí, chôn vùi dưới lòng đất và nhấn chìm trong môi trường biển (tất cả đều được thực hiện trong môi trường phòng thí nghiệm). Các nhà khoa học đã tiến hành đo đạc tỉ mỉ diện tích bề mặt bị phân rã theo thời gian, song song với việc đánh giá cấu trúc hóa học, độ bền và kết cấu của từng loại túi.
Kết quả thu được cho thấy, những chiếc túi đặt trong môi trường không khí có tốc độ phân rã khả quan hơn, chúng bắt đầu có dấu hiệu mục nát chỉ sau khoảng 9 tháng. Trái lại, trong môi trường đất và nước, mọi thứ lại diễn ra theo một kịch bản hoàn toàn khác biệt.
Xét về môi trường đất, cả 3 mẫu túi được quảng cáo là có khả năng tự phân hủy sinh học vẫn giữ được độ bền bỉ đáng kinh ngạc sau 3 năm, không hề thua kém gì so với các loại túi nylon truyền thống. Riêng đối với túi phân hủy hữu cơ (compostable), đây là loại có hiệu suất tốt nhất: chúng tan hoàn toàn trong nước chỉ sau 3 tháng và bắt đầu mủn rã trong đất sau 27 tháng. Tuy nhiên, một sự thật đáng báo động là không có bất kỳ chiếc túi nào trong số đó phân hủy hoàn toàn ở tất cả các môi trường.
Bản chất thật sự của rác thải
Dựa trên kết quả thực nghiệm, chuyên gia Napper nhấn mạnh rằng cộng đồng cần nhận diện đúng đắn về khái niệm “nhựa phân hủy sinh học”. Mặc dù những loại vật liệu này có thể phân rã khi được xử lý bằng nhiệt độ và áp suất cao trong quy trình công nghiệp, nhưng khi xả thải ra môi trường tự nhiên, khả năng tự biến mất của chúng thực tế lại không hề nhanh chóng như kỳ vọng.
Nói một cách thẳng thắn, nếu bạn đang lầm tưởng rằng việc sử dụng “túi tự hủy sinh học” là hành động bảo vệ môi trường và từ đó thoải mái xả thải, thì bạn đã sai lầm nghiêm trọng.
Napper cũng kêu gọi các cơ quan chức năng cần thắt chặt hơn nữa các quy chuẩn quốc tế dành cho những mặt hàng dán nhãn “phân hủy sinh học”. Đây là vấn đề mang tính chiến lược, bởi lẽ các sản phẩm này hiện đang được hưởng ưu đãi thuế ở nhiều quốc gia, trong khi thực tế chúng không mang lại hiệu quả môi trường vượt trội như quảng cáo.
Để có cái nhìn toàn diện hơn về các vấn đề môi trường và những thông tin mới nhất, bạn có thể tham khảo thêm các bài viết trong chuyên mục nội dung về Tin tức.
Dưới đây là những điểm cần lưu ý để người tiêu dùng hiểu rõ hơn về sự thật túi tự hủy sinh học:
- Phân biệt rõ ràng các khái niệm chuyên môn: phân hủy hữu cơ (compostable), phân hủy sinh học (biodegradable) và phân hủy sinh học oxo (oxo-biodegradable).
- Nghiên cứu này là hồi chuông cảnh báo, yêu cầu các nhà sản xuất phải minh bạch hơn về nhãn mác trong tương lai.
- Sự thật về túi tự hủy sinh học cho thấy chúng vẫn tồn tại bền vững trong tự nhiên thay vì biến mất hoàn toàn như niềm tin của người dùng.
Điển hình như vào tháng 4 năm 2019, Chính phủ Thái Lan đã chính thức ban hành lệnh cấm đối với 3 nhóm nhựa vào cuối năm đó. Đáng chú ý, nhựa phân hủy sinh học cũng nằm trong danh sách các loại vật liệu bị hạn chế, khẳng định rằng đây không phải là giải pháp thần kỳ cho bài toán rác thải nhựa toàn cầu.
Toàn bộ công trình nghiên cứu nêu trên đã được đăng tải chính thức trên tạp chí khoa học uy tín Environmental Science & Technology.
